آمریکایی‌هایی که آهنگسازان ایرانی را دوست دارند

گفت‌وگو با «دان فرویند» و «کن یوئنو» آهنگسازان حاضر در پروژه «آهنگسازان جوان» ایران

موسیقی کوک_ علی نامجو| دان فرویند و کن یوئنو دو تن از آهنگسازانی هستند که در پروژه آهنگسازان جوان ایران حضور دارند و از دو ماه قبل جلسات آموزش آهنگسازی‌شان را به شکل گروهی و انفرادی در این رویداد که از سوی نشر موسیقایی پتریکور برگزار می‌شود، آغاز کرده‌اند.
دان فرویند سال۱۹۴۷ در شهر پیتسبورگ ایالت پنسیلوانیای امریکا به دنیا آمده است. او آهنگساز و پیانیست آمریکایی است و در حال حاضر به‌عنوان استاد آهنگسازی در دانشگاه ایندیانا تدریس می‌کند. او بیش از ۱۰۰ اثر برای گروه‌های سولو، ارکسترال، موسیقی الکترونیک و تئاتر-موسیقی آهنگسازی کرده است. علاوه بر این، فرویند یکی از برندگان فلوشیپ موسسه گوگنهایم است. او دکترای آهنگسازی خودش را از مدرسه موسیقی ایستمن در دانشگاه راچستر دریافت کرده است.
این آهنگساز باسابقه تئوری «طیف‌های اسپکترال پنجم» را که توضیح می‌دهد چرا مدهای مختلف موسیقی باعث ایجاد معانی و دلالت‌های احساسی متفاوت می‌شوند، ابداع کرده است. کن یوئنو دیگر آهنگساز خارجی در این رویداد در سال۱۹۷۰ در شهر نیویورک کشور آمریکا به دنیا آمد. این آهنگساز پنجاه‌ساله آمریکایی در حال حاضر در دانشگاه کالیفرنیا در برکلی به‌عنوان استاد حضور دارد. او مدرک دکترای خودش در رشته آهنگسازی را از دانشگاه هاروارد دریافت کرده است.
کن یوئنو ساختار آثار خود را بر پایه مدل‌های غیر موسیقایی ازجمله تصاویر، پدیده‌های فرهنگی و معماری بنا می‌کند و به عبارت ساده‌تر می‌شود گفت که او بر مبنای مدل‌های غیرموسیقایی نظیر مواردی که گفته شد آهنگسازی می‌کند. تا امروز آنسامبل‌ها و موزیسین‌های مختلفی ازجمله کیم کاشکاشیان، آنسامبل آلارم ویل ساوند، گروه موسیقی معاصر سن فرانسیسکو، آنسامبل نیو، ارکستر مدرن بوستون آثار او را اجرا کرده‌اند.
یوئنو در سال ۲۰۰۷ برنده جایزه رم و در سال ۲۰۱۰ برنده جایزه برلین شد.  با «دان فرویند» و «کن یوئنو» دو تن از آهنگسازان خارجی حاضر در پروژه آهنگسازان جوان که از سوی نشر موسیقی پتریکور برگزار می‌شود و دومین مرحله از آن به تازگی به پایان رسیده، از طریق واتساپ گفت‌وگویی انجام داده‌ایم تا برایمان درباره علل حضورشان در این رویداد بگویند و پیرامون باورهایی که پیش از حضور در این رویداد درباره موسیقی ایران داشته‌اند و البته مقایسه آن باورها با آنچه به‌تازگی با حضور آهنگسازان جوان ایرانی در رویدادی به همین نام دستگیرشان شده.به نظر می‌رسد می‌شود از این دو با این عنوان یاد کرد؛ آمریکایی‌هایی که آهنگسازان ایرانی را دوست دارند.
شرح گفت‌وگو با این دو آهنگساز توانا را در ادامه می‌خوانید:
پیش از این‌که از شما دعوت شود تا در این رویداد موسیقایی حضور داشته باشید، چقدر از موسیقی معاصر در ایران می‌دانستید و بر چه اساسی حضور در این پروژه را قبول کردید؟

دان فرویند: تنها اطلاع من از موسیقی نو و آهنگسازان ایران از طریق آشنایی با امین شریفی است که آثار بسیار تأثیرگذاری دارد. بسیار مشتاق هستم تا از موسیقی نو و آهنگسازان معاصر ایران بیشتر بدانم. من همیشه مشتاق کار با آهنگسازان جوان نقاط مختلف دنیا بوده‌ام.

تا به امروز در سراسر اروپا، آسیا و آفریقای جنوبی در قالب مسترکلاس‌های آهنگسازی فعالیت داشته‌ام. همچنین در فرصت مطالعاتی امسال خود به هند و کنیا سفر کردم و با آهنگسازان جوانی کار کردم که برایم بسیار الهام‌بخش بودند. من از این فرصت که بتوانم با جوانان ایرانی، جایی از دنیا که هیچ‌وقت امکان کشف زیبایی‌هایش را نداشتم، کار کنم واقعاً سپاسگزارم.
کن یوئنو: طی سال‌ها تدریس در ورکشاپ‌ها و فستیوال‌ها‌ با آهنگسازان ایرانی آشنا شده بودم. همچنین آهنگسازانی برای تحصیل در مقاطع فوق‌لیسانس و دکترای دانشگاه کالیفرنیا در برکلی اقدام کرده بودند و از این طریق با آن‌ها آشنا شده بودم. به‌طورکلی بسیار علاقه‌مند هستم تا به آهنگسازان جوان کمک کنم.
در حال حاضر این موضوع برای من رسالت زندگی‌ام است و هر چه سنم بیشتر می‌شود برایم پر‌رنگ‌تر می‌شود. حدود پنج تا هفت سال گذشته زمان بسیار زیادی را در مناطق محروم آسیا به این امر سپری کرده‌ام چون در راستای هدف من و کمک به آهنگسازان جوان است. در ضمن من با امین شریفی از قبل آشنایی داشتم و برای من پذیرفتن این همکاری محرز بود.

آیا برای تشکیل کلاس‌های گروهی و انفرادی در این رویداد از قبل برنامه‌ خاصی را در نظر داشتید یا تصمیم گرفتید ابتدا سطح آهنگسازان جوان ایرانی را بسنجید و سپس بر مبنای سطح هرکدامشان محتوای سخنرانی و کلاس‌ها را برنامه‌ریزی کنید؟

دان فرویند: برنامه‌ ما از ابتدا این بود که در آغاز یک سخنرانی در مورد ایده‌های من برای آهنگسازان داشته باشیم و سپس در جلسات انفرادی به بررسی آثار هر یک از آهنگسازان جوان بپردازیم و با دیدگاه‌های آهنگسازی هم آشنا شویم. این برنامه خوشبختانه عملی شد.

آمریکایی‌هایی که آهنگسازان ایرانی را دوست دارند
کن یوئنو: من در بخش سخنرانی، به معرفی کار و فلسفه‌‌ام در آهنگسازی پرداختم. من همواره مشغول کار بر روی از بین بردن فضای کلونیزه شده و ایجاد فضایی جدید در جامعه‌ موسیقی بوده‌ام، فضایی که شامل آهنگسازان غیراروپایی باشد. امیدوارم این هدف با کار با آهنگسازان ایران در این پروژه همسو شده باشد.

به نظر می‌رسد می‌شود شما را آمریکایی‌هایی که آهنگسازان ایرانی را دوست دارند، نامید. با توجه به سابقه‌ بسیار زیاد در شرکت در رویدادهای مشابه، آیا معیار مشخصی برای پذیرش حضور در پروژه‌هایی شبیه به رویداد آهنگسازان جوان دارید؟

دان فرویند: من همیشه به دنبال فرصت‌هایی هستم تا بتوانم با آهنگسازانی که مشتاق یادگیری هستند کار کنم؛ آهنگسازانی که علاقه‌مند به یادگیری شیوه‌های اندیشیدن متفاوت برای خلق یک اثر موسیقایی هستند. تنها معیار من این است که بتوانم خلاقیت فردی هر یک از آن‌ها را ببینم.کن یوئنو: وقتی‌که من خلوص نیت و صداقت را در پروژه‌ای ببینم آن را می‌پذیرم. این برای من بسیار حائز اهمیت است.

حضور در رویدادهایی مشابه آنچه هم اکنون در آن قرار دارید، چقدر برای آهنگسازان جوان حائز اهمیت است؟

دان فرویند: شرکت در این‌گونه رویدادها برای آهنگسازان جوان از دو منظر مفید است، اول این‌که منابع یادگیری و فن آهنگسازی خود را به‌صورت فردی بهتر می‌کنند و دوم این‌که به آن‌ها این امکان را می‌دهد تا با آهنگسازان دیگر جامعه جهانی ارتباط برقرار کنند.

کن یوئنو: بله، برای تمامی آهنگسازان در هرکجا که هستند بسیار مهم است که این امکان را داشته باشند تا با آهنگسازان باتجربه‌تر کار کنند. آهنگسازی هنری صنعت‌گرایانه است، بنابراین یادگیری مستقیم از افراد متخصص بسیار ضروری است.

چه آینده‌ای را برای آهنگسازان جوان حاضر در این رویداد پیش‌بینی می‌کنید و چه پیش‌فرضی از آنان و نگاهشان به موسیقی معاصر در ذهنتان وجود دارد؟

دان فرویند: من از همان زمانی که نت آثار این آهنگسازان جوان را دیدم از مواجهه با نگاه‌های متفاوت آن‌ها که بسیار منسجم و بامعنا در قطعاتشان بیان شده بود، بسیار خوشنود شدم. دیدن تأثیری که این رویداد و تجربه فوق‌العاده بر آهنگسازی آن‌ها خواهد گذاشت، بسیار خوشحال‌کننده است.

کن یوئنو: راستش امیدوارم که برنامه‌های آموزشی این پروژه منجر به ایجاد فرصت‌های بیشتری برای آن‌ها در آینده بشود و در نهایت بتوانیم روزی نه از راه دور که از نزدیک یکدیگر را ملاقات کنیم. در عصر حاضر بیشتر از هر زمان دیگری لازم است تا هنر ما راه ارتباط بین کشورهای مختلف دنیا باشد و موجب پرورش درک متقابل و اطمینان بین مردم دنیا شود.