از تحریم برج میلاد تا کرسی بین‌المللی

نگاهی به اخبار مجمع صنفی تهیه‌کنندگان آثار شنیداری و موسیقی در روزهای گذشته؛

موسیقی کوک-علی نامجو| از مجمع صنفی تولیدکنندگان آثار موسیقی و شنیداری در چند روز گذشته دو خبر مهم در رسانه‌های مختلف منتشر شد. اولین خبر مربوط به انتشار نامه‌ای سرگشاده از طرف این مجمع  به مدیرعامل برج میلاد بود و دومین خبر هم مربوط به دستیابی به یکی از کرسی های هیئت‌مدیره مجمع جهانی موسیقی یونسکو می سد که بعد از ۷۰ سال به یک ایرانی رسید.

این مجمع ششم مهرماه نامه‌ای به مجتبی حسینی توسل نوشت و در آن به افزایش هزینه اجاره سالن مرکز همایش‌های برج میلاد برای دو بار در سال جای اعتراض کرد.

در بخشی از نامه اعضای مجمع صنفی تولیدکنندگان آثار موسیقی و شنیداری به مدیرعامل برج میلاد، آمده بود: «متأسفانه قیمت‌گذاری مرکز همایش‌های برج میلاد متناسب با وظایف شهرداری تهران نیست و در ابتدای سال جاری و برخلاف دیگر ارگان‌های دولتی و نیمه‌دولتی، قیمت بهره‌برداری از مرکز همایش‌های برج میلاد و خدمات آن با مبلغ نامتعارفی افزایش یافته است و در عین ناباوری، مدیر مرکز همایش‌های برج میلاد اعلام نموده‌اند بر اساس دستور جنابعالی، یک بار دیگر، قیمت اجاره سالن برای اجراهای صحنه‌ای بعد از ایام محرم و صفر افزایش یابد!»

پرسشی که بی‌پاسخ ماند

مجتبی حسینی توسل مدیرعامل برج میلاد هم بعد از یک روز در گفت‌وگویی که روابط عمومی برج میلاد در اختیار رسانه‌ها قرار داد، به این نامه سرگشاده این طور واکنش نشان داد: «یکی از اهداف برج میلاد به عنوان مرکز دیپلماسی فرهنگی و هنری، حمایت از توسعه فرهنگ و هنر این مرز و بوم است و در همین راستا نسبت به گذشته تخفیف‌های ویژه‌ای را برای اجرای موسیقی اصیل ایرانی در نظر گرفته‌ایم.

اگر تهیه‌کنندگان کنسرت‌های فاخر حاضر به برگزاری کنسرت رایگان برای علاقه‌مندان موسیقی باشند، ما هم در همراهی با این حرکت  ارزشمند می‌توانیم سالن محل برگزاری را به‌صورت رایگان در اختیار ایشان قرار دهیم. بدیهی است که این تخفیف‌ها و تسهیلات ویژه به کسانی که نگاه تجاری به موسیقی دارند، تعلق نمی‌گیرد و آنها می‌توانند طبق روال عادی و بدون امتیاز خاصی از سالن‌های برج میلاد برای برگزاری کنسرت‌های خود استفاده کنند.»

فارغ از اینکه نگارندگان نامه اعتراضی به مدیرعامل برج میلاد، تهیه‌کنندگان چه نوع کنسرت‌هایی هستند، چالش مشخصی را مطرح کرده بودند؛ افزایش هزینه اجاره‌بهای سالن مرکز همایش‌های برج میلاد به‌صورت غیرمتعارف در قیاس با سالن‌هایی که ظرفیت‌ها و امکانات مشابهی با این برج دارند، آن‌هم  نه فقط یک بار بلکه دو بار در یک سال.

حمایت از موسیقی فاخر!

مدیرعامل برج میلاد اما با فراری روبه‌جلو، وظیفه مسلم این برج به عنوان سالنی در مالکیت شهرداری را به‌عنوان امکاناتی که از سوی این برج برای فرهنگ و هنر در نظر گرفته شده است، معرفی کرد و پاسخ پرسش مجمع صنفی تولیدکنندگان آثار موسیقی و شنیداری را نداد.

توسل برگزاری کنسرت ارکستر فیلارمونیک شهر تهران! را که درباره نام‌گذاری اش بحث‌های مختلفی انجام شد و قبل از انتشار این گفت‌وگو، نامش را برای ساکت کردن منتقدان به ارکستر فیلارمونیک برج میلاد، تغییر دادند، به‌عنوان یکی از مظاهر علاقه‌مندی شهرداری تهران و مدیریت برج میلاد برای حمایت از فرهنگ و هنر معرفی کرد.

این توضیح هم در جای خودش عجیب است چون مالکیت چنین ارکستری با توجه به تعریف فیلارمونیک نمی‌تواند در اختیار شهرداری‌ها باشد و از طرف دیگر جمع‌کردن گروهی از نوازندگان دور هم که اغلب آنها در ارکسترهای دیگر کشور حضور دارند، نمی‌تواند ارکسترداری قلمداد شود.

او درباره تخفیف‌هایی که در این زمینه پیش از این وجود داشته هم توضیح داد و گفت: در حال حاضر این تخفیف‌ها به‌صورت هدفمند صرفاً در خدمت موسیقی‌های کلاسیک، فاخر، اصیل ایرانی و برگزارکنندگانی که نگاه تجاری به هنر موسیقی ندارند، قرار می‌گیرد. باید دید منظور او از موسیقی فاخر دقیقاً چیست آن‌هم درحالی‌که موسیقی کلاسیک و موسیقی ایرانی را جداگانه نام برده است.

یک ایرانی در هیئت مدیره مجمع موسیقی یونسکو

انتخاب اردوان جعفریان به نمایندگی از مجمع صنفی تولیدکنندگان آثار موسیقی و شنیداری کشورمان به‌عنوان یکی از اعضای هیئت‌مدیره مجمع جهانی موسیقی یونسکو هم خبر جالبی بود که می‌تواند درزمینه حضور بین‌المللی ناشران موسیقی ایران اتفاق مهمی باشد. مجمع جهانی موسیقی یونسکو در سال ۱۹۴۹ تأسیس شد و امسال هفتادمین سالگرد تأسیسش را جشن گرفت.

این مجمع، یکی از مجامع قدیمی صنفی یونسکو است که عمرش تقریباً با سازمان جهانی یونسکو برابری می‌کند. این مجمع یک تشکل غیرانتفاعی و غیرسیاسی است که به حمایت از فعالان حوزه موسیقی و بخش‌های فنی و حرفه‌ای مرتبط با این هنر در دنیا می‌پردازد. مجمع جهانی موسیقی یونسکو با مجامع حرفه‌ای موسیقی در کشورهای مختلف ارتباط برقرار می‌کند و از ۱۷۰ کشور دنیا عضو دارد.

البته برخی از کشورها در این مجمع بیشتر از یک عضو دارند. پیش از این و قبل از ورود مجمع صنفی ناشران به این مجمع خانه موسیقی، عضو آن بوده است اما ظاهراً نمایندگان این نهاد در مجمع جهانی موسیقی یونسکو حضور فعالانه‌ای نداشتند و در نهایت هم خودشان عضویتشان را تمدید نکردند.

مجمع جهانی موسیقی یونسکو می‌تواند چه کند؟

مجمع جهانی موسیقی یونسکو در همکاری با مجامع صنفی موسیقی در کشورهای مختلف، فعالیت‌هایی را در زمینه انتقال تجربیات در حوزه حقوق مالکیت فکری و معنوی به کشورهای مختلف، برگزاری کارگاه‌های آموزشی حوزه حقوق موسیقی، برگزاری کارگاه‌های آموزشی در حوزه مدیریت موسیقی، تلاش برای انجام کارهایی که نیاز به اهتمام بین‌المللی دارد همچون احیای موسیقی‌های غیرتجاری و موسیقی اقوام مختلف در کشورهای مختلف جهان و انتقال تجربیات نهادهای مختلف موسیقی و همکاری با یکدیگر انجام می‌دهد.

امسال هم همزمان با نشست مجمع عمومی موسیقی یونسکو، ششمین همایش جهانی موسیقی هم برگزار شد و در آن مقالات زیادی در زمینه پژوهش در ۵ روز کاری و در قالب کنفرانس آموزشی از ۹ صبح تا ۹ شب ارائه می‌شد که هم شامل حوزه‌های حرفه‌ای هنر موسیقی می‌شد و هم تجربیات دولت‌ها در این زمینه را در برمی‌گرفت.

در این دوره، وزیر فرهنگ کرواسی و وزیر فرهنگ فرانسه در حوزه ورود دولت به مباحث هنری سخنرانی کردند. به اشتراک‌گذاری تجربیات بخش‌های غیردولتی و دولت‌ها در زمینه پیشبرد هنر موسیقی در کشورهای مختلف یکی از مباحث مهمی است که در این مجمع موردتوجه قرار می‌گیرد.

حمایت از موسیقی غیرتجاری ایران و منطقه

مجمع جهانی موسیقی یونسکو در طول سال کنفرانس‌های مختلفی را برگزار می‌کند که برخی از آنها دوسالانه است، بعضی ساله است و برخی هر شش ماه یک‌بار برگزار می‌شود. اعضای هیئت‌مدیره مجمع جهانی موسیقی هر دو سال یک بار باید در انتخابات شرکت کنند و هر عضو نهایتاً می‌تواند دو دوره متوالی در هیئت‌مدیره حضور داشته باشد.

امسال مدیر مجمع تغییر کرد و رئیس انجمن آهنگسازان سوئد به عنوان مدیر مجمع برای ۲ سال انتخاب شد. در این دوره از ۷ عضو هیئت‌مدیره مجمع جهانی موسیقی یونسکو در دوره قبل، ۵ عضو در هیئت‌مدیره ابقاء شدند و ۲ عضو از کشورهای ایران و انگلستان به هیئت‌مدیره مجمع اضافه شدند.

اردوان جعفریان نوازنده پیانو و مدیرعامل شرکت پردیس موسیقی معاصر که یکی از ۵ اعضای مجمع صنفی تولیدکنندگان آثار شنیداری و موسیقی در ایران است، به عنوان نماینده‌ای از ایران برای ۲ سال عضو هیئت‌مدیره مجمع جهانی موسیقی یونسکو شده است، با این امید که بتواند برای موسیقی غیرتجاری کشورمان و البته منطقه جغرافیایی که ایران در آن واقع شده است، کاری کند. او تنها نماینده آسیا به جز نماینده چین در هیئت‌مدیره این مجمع خواهد بود.