به مناسبت تولد ناصر چشم‌آذر؛ آهنگسازی که «هجرت» نکرد

موسیقی کوک| «ناصر چشم آذر » ۱۰ دی‌ماه سال ۱۳۲۹ در خانواده‌ای هنرمند در اردبیل به دنیا آمد. پدرش «اسماعیل» دستی بر آتش موسیقی داشت و تار را به خوبی می‌نواخت. در تهران به محضر استاد شهیر موسیقی، ابوالحسن صبا رسید و آموخته‌های خود را به فرزندانش منتقل کرد.

از پنج فرزند اسماعیل، دو تن به چهره‌هایی نامدار در موسیقی پاپ ایران تبدیل شدند؛ «منوچهر» و «ناصر». برادر بزرگتر راهی غربت شد و یکی از تنظیم‌کنندگان شاخص نیز لقب گرفت، اما «ناصر» در وطن ماند.

ناصر چشم‌آذر برخلاف نام یکی از مشهورترین آثارش، هیچ‌گاه «هجرت» نکرد. «هجرت»، یکی از درخشان‌ترین آهنگ‌های او محسوب می‌شود که روی ترانه‌ای از شهیار قنبری ساخته شده است. هم آهنگسازی توانا بود و هم تنظیم‌کننده‌ای خلاق.

ناصر چشم‌آذر را از پیشگامان سازهای الکترونیک در ایران می‌دانند. وقتی ۲۰ ساله بود برای گذراندن دوره «جَز» به آمریکا رفت، اما برگشت. بعد از انقلاب نیز سفری برای تحصیلات تکمیلی به ایالات متحده داشت، ولی باز هم پاگیرِ غربت نشد.

پشت سر گذاشتن دوره‌های پیشرفته موسیقی فیلم و «جَز»، ناصر چشم‌آذر را به یکی از به‌روزترین موزیسین‌های دهه ۶۰ و ۷۰ ایران تبدیل کرد.

نامش در تیتراژ فیلم و سریال‌های ماندگار زیادی دیده می‌شود؛ از «تاراج» ایرج قادری و «اجاره‌نشین‌ها» و «هامون» داریوش مهرجویی تا «ای ایران» ناصر تقوایی و «قصه‌های مجید» و «خواهران غریب» کیومرث پوراحمد.

بارها نامزد دریافت سیمرغ بلورین بهترین موسیقی متن از جشنواره فیلم فجر شد و سال ۱۳۷۲ دستش به سیمرغ دوازدهمین دوره رسید. سال ۱۳۹۰ نیز برای موسیقی متن فیلم «گشت ارشاد» دیپلم افتخار گرفت.

برای خوانندگان نامدار زمان خودش آهنگ‌های زیادی ساخت و تنظیم کرد؛ از داریوش اقبالی و «فرزین» تا عبدالحسن ستارپور و ابراهیم حامدی.

ناصر چشم‌آذر از کودکی با موسیقی، مأنوس بود. در کودکی آکاردئون در دست گرفت. ۱۲ ساله بود که همراه با پدرش وارد ارکستر آذربایجانی رادیو ایران شد، در ۱۷ سالگی رهبری کنسرتی در عراق را بر عهده  داشت و در ۱۸ سالگی، سفر به نقاط مختلف برای برگزاری کنسرت را آغاز کرد.

تا پایان عمر پشت پیانو می‌نشست؛ با عینکی بر چشم و استایلی مخصوص به خودش، اما از بی‌مهری تهیه‌کننده‌ها گلایه داشت. معتقد بود تهیه‌کننده‌ها درکش نمی‌کنند، چون به پاچه‌خاری عادت کرده‌اند.

۱۴ اردیبهشت سال ۱۳۹۷ قلبش از حرکت ایستاد. دخترش «رعنا» در مراسم تشییع پدرش، آوازی غمگین خواند. دهم دی، تولد ۷۰ سالگی ناصر چشم‌آذر است؛ آهنگسازی که «هجرت» نکرد و عاشقانه‌های بارانی‌اش را برای مردمش به یادگار گذاشت.