حاشیه سازترین تیتراژهای سریال‌ها و برنامه‌های تلویزیون

موسیقی کوک|  تیتراژ یا عنوان‌ بندی در سال‌های دور تنها فرصتی برای آوردن نام عوامل سازنده سریال یا برنامه روی آنتن تلویزیون بود و با کمترین نوآوری و ملاحظات زیبایی شناسانه ساخته می‌شد. اما به‌مرور برنامه‌سازان دریافتند با بهبود گرافیک و استفاده درست از موسیقی، می‌توان امکان دیده شدن تیتراژ آغازین و پایانی سریال را به‌شدت افزایش داد.

سروکله قطعات موسیقی باکلام با همین هدف پیدا شد و خواننده‌های پرطرفدار کم‌کم به جزئی جدانشدنی از یک اثر نمایشی تبدیل شدند.

امروز دیگر این‌که تیتراژ پایانی یک سریال را چه کسی بخواند، اهمیتی به‌اندازه دیگر عوامل سازنده یا حتی بیشتر دارد. در این سال‌ها مواقعی هم پیش‌آمده که تیتراژ یک سریال یا برنامه حاشیه‌ساز شود و به دلایل مختلف جنجال به پا کند. در این گزارش این گروه از تیتراژها را مرور می‌کنیم.

۰۲۱

تازه‌ترین نمونه‌ای که زمان زیادی از آن نگذشته، تیتراژ پایانی سریال «۰۲۱» به کارگردانی مشترک جواد رضویان و سیامک انصاری است. قطعه‌ای که ابتدا با انتشار یک ویدئو در فضای مجازی، شائبه کپی بودن ملودی آن از یک آهنگ هندی مطرح شد، درحالی‌که در تیتراژ نام آهنگساز ذکر شده بود.

در شب‌های بعد به‌سرعت عنوان آهنگساز به تنظیم مجدد تغییر کرد اما موسیقی تیتراژ با ترانه‌ای نسبتا ضعیف، سر جای خودش بود. میلاد کیانی، خواننده تازه‌کار این قطعه بدون دلیل موجهی در داستان، چند سکانس هم در سریال بازی کرد و این باعث انتقاداتی شد. به نظر می‌رسد تلاش بی‌دلیل و بیش از اندازه‌ای برای شناساندن این خواننده جوان به مخاطبان انجام‌شده که البته ممکن است در فصل بعدی سریال خبری از او نباشد.

قرارگاه مسکونی

این سریال به کارگردانی جواد رضویان که فیلمنامه آن را علی مسعودی براساس خاطرات سربازی‌اش نوشته بود، در نوروز ۱۳۸۷ و در بازپخش‌های بعدی‌اش نسبتا خوب دیده شد. رضویان علاوه بر کارگردانی، خواننده تیتراژ ابتدایی هم بود؛ تیتراژی که شاید بتوان آن را انقلابی درزمینه کپی کاری نامید. ملودی این قطعه از یک قطعه خارجی به نام we will rock you گرفته‌شده و متن ترانه (می خوام بگم از اون روزا که دستا توی دست، چه خوش بودیم با رفقا آرزوهامون شکست…) هم از یکی از قطعات گروه رپ زیرزمینی فعال در آن سال‌ها کپی شده است. این در حالی است که در تیتراژ سریال، نام حمیدرضا صدری به‌عنوان یکی از آهنگسازان خوشنام نوشته‌شده و مشخص نیست او عهده‌دار کدام بخش‌ها از موسیقی سریال بوده است.

ماه‌ عسل

تیتراژهای پرحاشیه به سریال‌ها محدود نمی‌شوند و بعضی از برنامه‌های ترکیبی هم با استفاده از خوانندگان در تیتراژهای‌شان، سعی در جذب مخاطب بیشتر دارند. «ماه‌ عسل» احسان علیخانی نمونه این نوع برنامه‌ها بود که تیتراژهای آن همیشه خوب شنیده می‌شد. از حواشی تیتراژهای دوره‌های مختلف این برنامه می‌توان به ماه‌عسل سال ۹۲ اشاره کرد که علیخانی از چند خواننده و آهنگساز خواست برای تیتراژ آن ملودی بسازند.

درنهایت ملودی فرزاد فرزین انتخاب و ملودی بابک جهانبخش رد شد. بعدازاین اتفاق، جهانبخش پیشنهاد اجرای دوصدایی را هم رد می‌کند و فرزین تیتراژ ابتدایی را می‌خواند. در سال ۹۵ هم قطعه «نگو نگفتی» مهدی یراحی که قرار بود تیتراژ پایانی ماه‌عسل باشد، مجوز نگرفت و سر از فضای مجازی درآورد.

ستایش ۳

سریال دنباله‌دار و طولانی ستایش که فصل‌های اول و دوم آن به ترتیب در سال‌های ۹۰-۸۹ و ۹۳ -۹۲روی آنتن رفت و پربیننده شد در فصل سوم هم ادامه پیدا کرد و این فصل از سریال در سال ۹۸ از شبکه سه سیما پخش شد.

تیتراژ پایانی این فصل با صدای شهاب مظفری و ترانه‌ای از مهرزاد امیرخانی انتقادات گسترده‌ای را به همراه داشت و حتی برخی عبارات عجیب‌وغریب آن در فضای مجازی سوژه خنده کاربران شد به‌ویژه بیت‌هایی مانند «مثل یه کوری‌ام که عصاشو /داده به دست یه کرم شب‌تاب» و «بچگیم توپ چهل تیکه بودم/ته اون کوچه تاریکه بودم» که مرزهای ضعف تألیف در ترانه را جابه‌جا کرد.

کلاه پهلوی

سریال الف ویژه مرحوم ضیاءالدین دری که بعد از موفقیت «کیف انگلیسی» خیلی‌ها در انتظار پخش آن بودند، بالاخره از سال ۹۱ روی آنتن رفت. دری موسیقی تیتراژ و متن «کلاه پهلوی» را به فریدون شهبازیان، آهنگساز باسابقه سپرد اما وقتی سریال به نیمه رسید، ناگهان آهنگساز آن تغییر کرد و مجید انتظامی دیگر آهنگساز مطرح کشورمان عهده‌دار ساخت موسیقی برای سریال شد. این اتفاق باعث اعتراض شدید شهبازیان شد اما در نهایت پخش سریال با موسیقی انتظامی ادامه پیدا کرد و ضیاءالدین دری هم معتقد بود این تغییر طبیعی است، چراکه سریال در چند فاز ساخته‌شده و تنوع در موسیقی متن و تیتراژ ضرورت کار است.

خط قرمز

این سریال به کارگردانی قاسم جعفری از همان آغاز پخش در سال ۸۰ حواشی فراوانی به همراه داشت. داستان سریال و ماجرای فرار چند پسر جوان از خانه به‌خودی‌خود جنجال‌ساز بود اما موسیقی تیتراژ پایانی «خط قرمز» هم به دلیل محتوای ترانه و ملودی متفاوت در زمان خودش خط‌شکن محسوب می‌شد و توجه‌های زیادی را به خود جلب کرد. قطعه‌ای که ترانه آن با بیت «به امید یه هوای تازه‌تر/ گفتیم از رفتن و خوندیم از سفر» آغاز می‌شد و بعدها از حسین ریاضیان، خواننده‌اش در فضای موسیقی خبری نشد.

​​​​​​​سه در چهار

مجید صالحی که به‌عنوان بازیگر کمدی در تلویزیون و سینما به شهرت فراوانی رسیده بود، سال ۸۷ در مقام کارگردان، سریال «سه در چهار» را برای شبکه یک ساخت. این سریال در جذب بیننده بسیار موفق بود و در سال‌های بعد هم بازپخش‌های زیادی داشت. اما نکته‌ای که کمتر به آن توجه شد، کپی بودن موسیقی تیتراژ ابتدایی آن بود، قطعه‌ای دوصدایی متشکل از آواز حمیدرضا ترکاشوند و رپ خوانی رضا عطاران که بابیت‌های «دنیا دنیای ما نیست/ ما رها شدیم/ غصه از ما جدا نیست/ ما تنها شدیم» آغاز می‌شد و ملودی آن مستقیما از یک قطعه خارجی کپی شده بود.