خداحافظ عاشیق نامدار همدانی

حیدر محمودی در 75 سالگی درگذشت

حیدر محمودی از نوازندگان و هنرمندان شناخته شده موسیقی عاشیقی منطقه همدان در سن ۷۵ سالگی دار فانی را وداع گفت. این هنرمند یکی از تأثیرگذار و برجسته‌ترین هنرمندان عرصه هنر عاشیقی در سراسر ایران بود.

به گزارش سایت خبری-تحلیلی موسیقی کوک روابط عمومی انجمن موسیقی ایران اعلام کرده این هنرمند متولد روستای نوآباد از توابع شهرستان کبودرآهنگ استان همدان بود و هفتمین نسل از سلسله یک خانواده عاشیق‌پرور به شمار می‌آمد.

پدر ایشان «عاشیق مولا» نام داشت که حدود ۵۰ سال عاشیق بود. پدربزرگش «عاشیق حسین» نام داشت و جدش «عاشیق محمود انصاری» که حدود ۴۰ سال عاشیق بود.

عاشیق حیدر محمودی هنر عاشیقی را از هجده‌سالگی آغاز نمود و نزدیک به ۷۵ سال چون ستونی استوار هنر عاشیقی را در استان همدان و نواحی مرکزی ایران زنده و پویا نگه داشت.

سنت عاشقی در فرهنگ ترکی آناتولی، آذربایجان و ایران ریشه دارد.

عاشق‌های قدیم با لغاتی مانند بخشی، دده (روحانی) و اوزان نامیده شده‌اند. انتقال شفاهی فرهنگ، ترویج ارزش‌ها و سنن فرهنگی از جمله وظایف این صنف بود.

بر اساس حماسه نامه دده قورقود ریشه عاشق‌ها حد اقل به قرن هفتم میلادی می‌رسد. کتاب دده قورقود شامل ۱۲ داستان راجع به دوران مهاجرت اوغوزها، قبیله‌ای صحرا گرد از ترکان، از آسیای میانه به ترکیه و آذربایجان است.

موسیقی عاشیقی به تدریج در طی این مهاجرت بزرگ و چالش‌های منتجه با ساکنین اصلی مناطق تکامل یافت.

موسیقی عاشیقی پا به پای ادبیات عرفانی رشد کرده و صیقل یافت.

بنا بر نظر فوأد کپرولو در زمان شاه اسماعیل لغت عاشیق جایگزین اوزان شد. در واقع می‌توان گفت که در آذربایجان فرهنگ عاشیقی، در فرم کنونی، یادگار شاه اسماعیل صفوی است.

با زوال سلسله صفوی فرهنگ ترکی در میان طبقه حاکمه ایران کمرنگ‌تر شّد.

در عوض، هنر عاشقی در فرم داستان‌های منظوم عامیانه در متن جامعه به بقای خود ادامه داد.

در تبریز ساز عاشیق با بالابان وقاوال همراهی می‌شد ولی در ارومیه اجرای تکساز رایج بود. در دوره ده ساله بعد از انقلاب اسلامی موسیقی عاشقی، همانند دیگر موسیقیها، تا حدی ممنوع شّد.

در سال‌های میانی دهه شصت، عاشیق رسول قربانی، که به سختی با پارچه فروشی زندگی می‌کرد، خواندن آوازهایی با مضامین مذهبی و انقلابی را آغاز کرد.

در حال حاضر موسیقی عاشقی در اوج شکوفایی است. موسیقی عاشیقی بخش مهمی از  موسیقی های نواحی مختلف ایران است.