سانسور دامن بخش جدی موسیقی‌ را گرفته است

موسیقی کوک| حمیدرضا نوربخش، مدیرعامل خانه موسیقی، در گفت‌وگو با شرق به بحث درباره بیمه هنرمندان و نحوه حمایت از اعضای تحت پوشش خانه پرداخت و در ادامه درباره نام‌گذاری “روز ملی موسیقی” توضیحاتی ارائه کرد. و در کنار آن به حواشی‌ها و رخدادهای این مسائل مبتلا به هنر موسیقی نظرات خود را ابراز داشت که به این شرح است.

بخش‌هایی از صحبت‌های نوربخش در گفت‌وگو با فرانک آرتا در شرق را در ادامه می‌خوانید:

** خانه موسیقی نهاد مدنی فراگیر است که هم “صنفی” و هم “تخصصی” است که الان بیشتر از ۱۵ هزار نفر عضو دارد. این نهاد ۲۰ سال را پشت سر گذاشته و امروز به یک نهاد مستحکم تبدیل شده که تأثیرگذار در مناسبات فرهنگی و هنر کشور و امور موسیقی است. این نهاد هر چهار سال یک بار با انتخاب هیئت‌مدیره ساختارهای مختلف تشکیلاتی‌اش شکل می‌گیرد که مأموریت این هیئت‌مدیره تابستان امسال تمام شد. انتخابات هیئت‌مدیره دوره جدید باید در خرداد یا تیرماه برگزار می‌شد که به ‌دلیل شرایط خاص کرونا که همه کارهای مملکت را تحت‌الشعاع خود قرار داد، نتوانستیم برگزار کنیم! هرچند در دو نوبت اقدام به انتشار فراخوان کردیم.

** انتخابات الکترونیکی؟ ما از قبل دنبالش بودیم. حتی در فصلنامه خانه موسیقی به آن اشاره شده بود که این کار خوب است. به‌تازگی هم تعدادی از هنرمندان نامه‌ای به استاد فرهاد فخرالدینی، ریاست محترم شورای عالی خانه نوشتند و چنین موضوعی را خواستند. ایشان هم تأکید کردند که این انتخابات به‌صورت الکترونیک انجام شود. در نامه‌شان نکاتی را هم متذکر شده بودند که مثلا چشم‌انداز آینده خانه می‌تواند چه مواردی باشد. اتفاقا آن نکات، مواردی است که دنبال کرده‌ایم و بخشی محقق شده، بخشی در حال محقق‌شدن است و بخشی در حال پیگیری جدی است.

** ما در این دوره خاص شیوع کرونا برای هم‌گرایی شاهد بودیم کمک‌هایی که خانه موسیقی برای اعضایش توانست جذب کند، اعضا احساس کردند خانه تنها جایی است که می‌تواند به دادشان برسد. یعنی تا پیش از آن اهل موسیقی هیچ پناهگاهی نداشتند. موضوعی که الان به‌شدت دنبالش هستیم بیمه هنرمندان است که کف حقوق قانون کار است. اگر یک هنرمند موسیقی امروز بعد از ۳۰ سال بازنشسته شود پایه حقوق امروز را می‌گیرد! ما به جد دنبال این موضوع هستیم و تا جاهایی هم پیش رفته‌ایم. با وزارت کار و رفاه، با دکتر ربیعی و با آقای شریعتمداری وزیر و همین‌طور وزارت ارشاد، با معاون اول رئیس‌جمهور آقای جهانگیری، با دکتر نوبخت، مسئول سازمان تأمین اجتماعی حتی قبل‌تر با مرحوم نوربخش و آقای سالاری جلساتی داشتیم و به نظرم این امر محقق خواهد شد که در شأن هنرمندان کشور نیست. اگر قرار است خدمتی به اینها شود، بد است که یک هنرمند شاخص تأثیرگذار در این کشور بعد از ۳۰ سال، دو میلیون تومان حقوق بازنشستگی بگیرد!

** موانع این راه؟ یک بخش مهم پولی است که دولت از طریق صندوق اعتباری هنر می‌دهد. چون پولی که دولت می‌دهد براساس کف پرداخت می‌شود. ولی سازوکارهایی اندیشیده شده که می‌تواند این مسئله را حل کند. یعنی اگر منع کف پرداخت برداشته شود، عدد بزرگی برای دولت نیست و امیدوارم مشکل حل شود. به هر حال این یکی از دغدغه‌های جدی من است.

** حمیدرضا نوربخش: مردم هنوز در این رسانه (تلویزیون) ساز نمی‌بینند. همه‌ ما سال‌هاست فریاد زده‌ایم منتها گوش شنوایی وجود ندارد. سال‌ها پیش گفته بودم نشان‌ندادن ساز هیچ وجهی ندارد. چون از نظر فقه، موضوع موسیقی صداست نه تصویر. موضوع موسیقی، شنیداری است. موضوع فیلم دیداری- شنیداری است. مثلا شما می‌گویید خمر، موضوع خوردن است نه اینکه دیدن خمر حرام باشد. پس چطور است که از نظر شنیداری مشکل ندارد از نظر دیداری مشکل دارد؟ با چه منطق و استدلالی؟ همیشه گفته‌ام تیغ سانسور دامن بخش جدی موسیقی‌مان را گرفته. منعی که مسئولان می‌کنند به کجا آسیب می‌زند؟
** بیش از صد شبکه فارسی‌زبان در ماهواره داریم که در تمام این شبکه‌ها یک نوع موسیقی ترویج می‌شود که در صداوسیما هم همان است. از نظر ژانر یکسان است. ممکن است افراد متفاوت باشند. بنابراین در تمام صد‌ و ‌اندی شبکه ماهواره‌ای، تار، ‌سه‌تار و کمانچه نمی‌بینیم اینجا هم نمی‌بینیم. در تمام آنها کیبورد می‌بینیم اینجا هم می‌بینیم. این نشان‌دهنده چیست؟ ما به کجا لطمه می‌زنیم؟ به بخش جدی موسیقی لطمه می‌زنیم. در فضای مجازی همین ماجرا هم دنبال شده و اینها برای جامعه ذائقه آفریده.

** حمیدرضا نوربخش: الان در تقویم رسمی روز ملی موسیقی نداریم. روز سینما و تئاتر داریم. این یکی از نقیصه‌هاست که باید دنبالش بود که انجام شود. ولی ما کار خودمان را انجام می‌‌دهیم. ما به عنوان نهاد مرجع در موسیقی، ‌روز موسیقی تعیین می‌کنیم. به شورای فرهنگ هم پیشنهاد می‌دهیم. برخی فکر می‌کنند وقتی می‌گوییم روز موسیقی یعنی روز شجریان. بهانه روز موسیقی می‌تواند هر چیزی باشد. شما بگویید مثلا روز تولد ابوالحسن صبا به نام روز ملی موسیقی ثبت شود.

** طبیعتا حتما باید مقبره‌ای و سازه‌ای به عنوان یادبود [برای استاد شجریان] باشد و حتما این کار را دنبال خواهیم کرد