نتوانستیم مروج موسیقی دینی باشیم

به مناسبت روز پژوهش:

موسیقی کوک| هوشنگ جاوید معتقد است: در حوزه کشورهای خزر و خلیج فارس دارای مشترکات فراوان در موسیقی هستیم ولی بازهم نتوانستیم در این رابطه اتفاق مثبتی را رقم زنیم.
هوشنگ جاوید، پژوهشگر موسیقی با بیان اینکه طبق پژوهش‌هایی که انجام داده موسیقی نواحی ریشه در باورهای دینی و آئینی دارد، اظهار کرد: ریشه‌های این شکل از موسیقی کاملاً با موضوعات مذهبی گره خورده است. وقتی به اقوام می‌نگریم متوجه می‌شویم زندگی آنها بر اساس آئین‌ها شکل گرفته است. هرچند مدرنیته تأثیرات خود را گذاشته ولی اقوام هنوز هم به آئین‌ها وفادارند، پس موسیقی‌ای دارند که ریشه در باورهایشان دارند. در این رابطه اشکال مختلفی وجود دارد که در آن حمد خداوند و مدح ائمه (ع) صورت می‌گیرد. جالب است که توجهات مذهبی در موسیقی نواحی در هر ۱۱ بخش، این شکل از هنر را در برمی‌گیرد.
مؤلف کتاب «آشنایی بر موسیقی مناطق و نواحی ایران» ادامه داد: متأسفانه در حوزه موسیقی نواحی نیز کار جدی صورت نگرفته است، پس نسل جوان با مضمون‌شناسی اقوام آشنایی ندارند. در موسیقی نواحی مازندران اساس کار روی دوبیتی متمرکز شده اما متأسفانه مضمون دوبیتی فراموش شده و همه چیز را از باب مقام یا ترانه می‌نگرند. این نشان می‌دهد آن چیزی که شاکله کلامی این دست از موسیقی‌هاست از بین رفته است. این مسئله از نبود آموزش صحیح شکل گرفته است.
مدیر و طراح جشنواره موسیقی رمضان در بخش آواها و نواهای قرآنی نخستین جشنواره هنرهای قرآنی با اشاره به اینکه دستگاه فرهنگی سعی نکرده تعریف درستی از موسیقی مذهبی داشته باشد، تصریح کرد: بر طبق پژوهش‌های صورت گرفته، این شکل از موسیقی در جهان جاری است. برای مثال حمدخوانی، نعت‌خوانی و اذان و مناجات موسیقی دینی را شامل می‌شود، البته در این دسته‌بندی تلاوت قرآن را هم می‌‌توان به‌ عنوان موسیقی دینی نام برد. همچنین اوستاخوانی، تورات‌خوانی، انجیل‌خوانی و زبورخوانی هم در ایران داریم.
در حوزه کشورهای خزر و خلیج فارس دارای مشترکات فراوان در موسیقی هستیم
هوافزود: مطالعات نشان می‌دهد در حوزه کشورهای خزر و خلیج فارس دارای مشترکات فراوان در موسیقی هستیم که می‌توانستیم به واسطه آن با آنها ارتباط برقرار کنیم ولی بازهم نتوانستیم در این رابطه اتفاق مثبتی را رقم زنیم. به یاد دارم از طریق بسیج هنرمندان طرحی را ارائه دادیم تا بتوانیم مروج موسیقی دینی در منطقه باشیم. مذاکراتی با کشور تاجیکستان انجام دادیم تا در قالب یک جشنواره بین‌المللی پذیرای اشکال مختلف موسیقی نعت‌خوانی باشیم ولی زمانی‌که تمام کارها انجام شد یکسری دستگاه‌های مدعی پیش‌رویمان سنگ‌اندازی کردند و نگذاشتند کار ادامه پیدا کند.
دبیر و مدیر اجرایی و طراح نخستین همایش منقبت‌خوانان ایران با بیان اینکه ‌اکنون همه آمال ما را موسیقی پاپ شکل داده، بیان کرد: توجهاتی گسترده‌ای به موسیقی پاپ می‌شود، درحالیکه موسیقی پاپ از طریق آدم‌هایی معرفی می‌شود که اهل فرهنگ نبوده و تنها در پی این هستند سرمایه‌ای که در موسیقی می‌گذارند را دو برابر برگردانند. این افراد به دلیل توان مالی که در اختیار دارند خواننده و آهنگساز را هرگونه که می‌خواهند هدایت می‌کنند.
مدیر و طراح نخستین جشنواره نی‌نوازی کشور در پایان موسیقی ردیفی و دستگاهی را هم از آسیب‌ها در امان ندانست و تصریح کرد: با کارهایی که ‌اکنون در حال رخ دادن است این شکل از موسیقی هم اصالت خود را از دست داده است. این امر به نظرم به ‌واسطه تلفیق‌هایی به وجود آمده که در این سبک از موسیقی رخ‌داده است. درنتیجه نه از آن به‌عنوان موسیقی ارکسترال می‌توان نام برد نه به آن موسیقی ردیفی و دستگاهی گفته می‌شود.
ایکنا