یادداشتی درباره اوضاع موسیقی در حال حاضر

پیروز ارجمند: بعد از کرونا موسیقی یک رنسانس را تجربه می‌کند

[ پیروز ارجمند_ آهنگساز و مدیر اسبق دفتر موسیقی ]

از نگاه من، موسیقی در دوران پس از کرونا جهش بزرگی خواهد داشت به‌این‌علت که در این مدت‌زمان، به‌ظاهر فعالیت‌های موسیقی متوقف شده‌ است اما در باطن فرصت بسیار خوبی برای هنرمندان ایجاد شد تا به کارهای جدیدتر و البته بهتری فکر کنند و درواقع در افکار و ایده‌های خود به یک بازسازی و بازگشت به خود رسیده‌اند. هنر، به‌خصوص موسیقی پس از کرونا یک رنسانس جدیدی را آغاز و تجربه خواهد کرد چراکه این هنرمندان در طی سال اغلب در فکر برگزاری کنسرت‌های مختلف بوده و هستند و به دلیل مشغله کاری و فکری، کمتر به تولید محتوای بیشتر و بهتر می‌اندیشند و معمولاً مخاطب‌شناسی انجام نمی‌گیرد و فرصت اندکی برای تبادل عقاید و خواسته‌ها بین مخاطب و هنرمند به وجود می‌آید.

 موسیقی کوک| پیروز ارجمند آهنگساز، نوازنده و مدیر اسبق دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است. او در ایران آنلاین یادداشتی نوشته درباره اوضاع و احوال موسیقی در ایام شیوع ویروس کرونا. در ادامه این یادداشت را بازخوانی می‌کنیم:

«ارزش‌گذاری در موسیقی به ارزش هنری و خلاقانه اثر و بخشی هم به تکنیک و اجرای آن برمی‌گردد. اگر بخواهیم درباره ارزش یا کیفیت موسیقی در پساکرونا صحبت کنیم، صرفاً به مبحث اقتصادی پرداخته نمی‌شود و در این دوره تولید خلاقانه آثار موسیقایی در پویایی اقتصاد موسیقی در دوران پساکرونا نقش به سزایی دارد. اقتصاد در موسیقی عموماً حاصل کیفیت و خواست مخاطبان بوده است، یعنی مخاطب و شنونده موسیقی بر اساس نیاز و کیفیت مطلوب نظرش، بهای دریافت آن اثر موسیقی را در قالب کنسرت یا حامل صوتی می‌پردازد.

از نگاه من، موسیقی در دوران پس از کرونا جهش بزرگی خواهد داشت به‌این‌علت که در این مدت‌زمان، به‌ظاهر فعالیت‌های موسیقی متوقف شده‌ است اما در باطن فرصت بسیار خوبی برای هنرمندان ایجاد شد تا به کارهای جدیدتر و البته بهتری فکر کنند و درواقع در افکار و ایده‌های خود به یک بازسازی و بازگشت به خود رسیده‌اند.

هنر، به‌خصوص موسیقی پس از کرونا یک رنسانس جدیدی را آغاز و تجربه خواهد کرد چراکه این هنرمندان در طی سال اغلب در فکر برگزاری کنسرت‌های مختلف بوده و هستند و به دلیل مشغله کاری و فکری، کمتر به تولید محتوای بیشتر و بهتر می‌اندیشند و معمولاً مخاطب‌شناسی انجام نمی‌گیرد و فرصت اندکی برای تبادل عقاید و خواسته‌ها بین مخاطب و هنرمند به وجود می‌آید.

اما در دوران کرونا بسیاری از هنرمندان با هواداران یا طرفداران خود ارتباط بهتری برقرار کردند و این ارتباط در شناخت نوع موسیقی موردعلاقه آن‌ها تأثیرگذار بود. بنابراین وقتی این رونق ایجاد می‌شود سطح کیفی کار افزایش می‌یابد و خودبه‌خود در اقتصاد موسیقی هم تأثیر مثبتی خواهد داشت.

البته شاید این مدت‌زمان موجب شده تعدادی از این هنرمندان به دلیل مسائل مادی شغل دیگری را اختیار کرده باشند و به عرصه موسیقی بازنگردند و ایرادی هم بر آن وارد نیست اما آن تعدادی از هنرمندان که نگاهی حرفه‌ای‌تر به موسیقی دارند، قطعاً به عرصه موسیقی بازخواهند گشت و کار خود را به‌صورت جدی‌تر پیگیری می‌کنند و رونق می‌دهند و درآمدشان را از راه موسیقی تأمین می‌کنند.

لازم به ذکر است این تغییر و تحولات اجتماعی و حتی در بسترهای شکل‌گیری مذاهب در طول تاریخ وجود داشته و در محتوای یک اثر هنری تغییرات و رنسانسی تازه به وجود آورده است، بنابراین، این توقف‌های ناخواسته، تفکرات جدیدی ایجاد می‌کند و باعث می‌شود نگاهی کوتاه به عقبه کارمان داشته باشیم و عوامل ناموفق یا موفق خود را آسیب‌شناسی کنیم.

فرصتی که شاید تا به امروز موزیسین‌ها کمتر به آن رسیده باشند اما اکنون این نگاه شکل گرفته است، ضمن اینکه مخاطبان هم توانسته‌اند به‌صورت غیرمستقیم به هنرمندان خود بگویند چه نوع اثری را دوست دارند و چه‌کاری موردعلاقه‌شان نیست و این اتفاق در تولید کار هنرمندان تحولات شگرفی ایجاد خواهد کرد. نکته دیگری که در عصر کرونا شاهدش بودیم گرایش بسیاری از هنرمندان موسیقی به تولید تک‌آهنگ و انتشار آن در فضای مجازی است.

همان‌طور که می‌دانید در طول تاریخ تکنولوژی و حامل‌های صوتی به‌نوعی تعیین‌کننده کمیت تولید موسیقی بوده‌اند، به‌عنوان‌مثال در یک دوره صفحه گرامافون وجود داشت و به دلیل فضای تعریف‌شده آن تنها یک ترک روی صفحه جای می‌گرفت و هنرمندان اغلب روی تک آهنگ کار می‌کردند و شاید به سبب تولیدات اندک کنسرت‌های کمتری هم برگزار شد.

اما در دوره‌های بعد‌تر نوارکاست به بازار می‌آید و تولید کار باید در قالب یک ساعت تا ۹۰ دقیقه انجام بگیرد و قطعاً زمان بیشتری از دست رفته است. اما بعدها که تولیدات موسیقی به‌صورت سی‌دی منتشر شد به زمان‌های تقریبی ۳۵ تا ۴۰ دقیقه رسید و بازهم ظرفیت تولید کمتر شد تا آنکه حامل‌های صوتی از لوح فشرده به سمت دیتا آمد و آن زمان بود که می‌توانستید به هنرمند بگویید ازاین‌پس بدون هیچ نگرانی محصولات خود را بی‌واسطه و درزمانی کمتر از ۳ دقیقه به دست مخاطب برساند و البته این موضوع اجتناب‌ناپذیر بود و باید خیلی قبل‌تر این تغییرات را ایجاد می‌کردیم.

شاید جالب باشد بدانید این موضوع زمانی شکل گرفت که مدیریت دفتر موسیقی وزارت فرهنگ را بر عهده داشتم و طبق دستورالعملی که تصویب شده بود هنرمندان باید ۶۰ دقیقه کار تولید می‌کردند و تحویل می‌دادند و این هزینه بسیار و زمان بیشتری را صرف می‌کرد و حتی موجب شد بسیاری از موزیسین‌ها از چرخه تولیدات موسیقی حذف شوند و بسیاری از آن‌ها هم ناخواسته به کارهای زیرزمینی روی‌آورند.

اما زمانی که مجوز تک‌آهنگ  صادر شد، این امکان  به وجود آمد تا همه هنرمندان موسیقی بتوانند در قالبی کوتاه و چنددقیقه‌ای آثارشان را منتشر کنند و این ایده‌ای بود که باید زودتر از این زمان‌ها اجرایی می‌شد و شاید هم دیرهنگام انجام گرفت و به نظر می‌آید حسن این اتفاق این است که از آن زمان به بعد زیاد کاری صورت نگرفت و کمیت زیاد به کیفیت بد منجر نشد و این اتفاق را باید به فال نیک گرفت.»